حلقه کاتبان kateban.com kateban.com تقطیع روایات https://www.kateban.com/post/4550 fa ]]> kateban.com تاريخ حوزه علميه قم https://www.kateban.com/post/4549 fa ]]> kateban.com فضای مجازی و فضای آکادميک https://www.kateban.com/post/4548 fa ]]> kateban.com معنا و کارکرد "فهارس" در سنت های حديثی و روایی: نقدی اساسی و ريشه ای بر نظريه فهرستی https://www.kateban.com/post/4547 fa ]]> kateban.com تاریخمندی یا ابدیت شریعت؛ استناد به روایت «حلال محمد...» در بوته نقد https://www.kateban.com/post/4546 fa ]]> kateban.com تمييز اتّحاد الأخبار المختلفة وضوابطها وفوائدها https://www.kateban.com/post/4545 fa ]]> kateban.com الخصائص السندي في وسائل الشيعة https://www.kateban.com/post/4544 fa ]]> kateban.com نقد و بررسی نظريه فهرستی در تحليل ادبيات حديثی (7): نکته ای مهم درباره يکی از شيوه های رایج تدوين کتاب های حديثی در ميان قدمای اماميه https://www.kateban.com/post/4543 fa ]]> kateban.com نقد و بررسی نظريه فهرستی در تحليل ادبيات حديثی (6): معنای "اصل" چيست؟ https://www.kateban.com/post/4542 fa ]]> kateban.com تبارشناسی خاندان های اهل علم https://www.kateban.com/post/4541 fa ]]> kateban.com مرحوم دکتر مهدی حائری يزدی https://www.kateban.com/post/4540 fa ]]> kateban.com اعتبار دفاتر گفتارهای امامان شيعه و اعتبار کتاب های کهنسال فقه امامان اهل سنت https://www.kateban.com/post/4539 fa ]]> kateban.com شيخ صدوق کتاب من لايحضره الفقيه را کجا نوشته؟ https://www.kateban.com/post/4538 fa ]]> kateban.com روشنفکری دينی و مقوله تاريخنگاری انديشه https://www.kateban.com/post/4537 fa ]]> kateban.com الکافی في التفسیر، اثر گمشدۀ السید الامام ضیاء الدین ابوالرضا راوندی (م حدود 571 ق)، و نسخۀ قرآن 4129 کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی https://www.kateban.com/post/4536 fa ]]> kateban.com قرآن ابوالحسن زنگی بن محمد بن علی الجِشُمی یا نسخۀ ابونعیم بن حمزة البیهقی https://www.kateban.com/post/4535 fa بررسی قرآنی از قرن ششم در کتابخانۀ آستان قدس رضوی، و پارۀ جدا شده از آن در کتابخانۀ چستربیتی ]]> kateban.com مُرشِد! خیْلی نامَردی!... https://www.kateban.com/post/4534 fa ]]> kateban.com از قرآن مؤمنان تا قرآن مورخان https://www.kateban.com/post/4533 fa ]]> kateban.com حسن حنفی و «نوسازی میراث اسلامی» https://www.kateban.com/post/4532 fa ]]> kateban.com مبتدع مسلک فهرستی https://www.kateban.com/post/4531 fa ]]> kateban.com لسان الميزان ابن حجر و نقل از مصادر رجالی شيعه https://www.kateban.com/post/4530 fa ]]> kateban.com چند نکته درباره مطالعات رجالی/حدیثی https://www.kateban.com/post/4529 fa ]]> kateban.com سهام و دیار و ابن هنبال: خلق شخصیت‌های خیالی در برگردانی از جستاری کلامی(مروری انتقادی بر ترجمه‌ای عیبناک از مقالۀ «ساختار علّیت مخلوق» نوشتۀ ریچارد فِرانک) https://www.kateban.com/post/4528 fa ]]> kateban.com قرآن مترجَم زعفرانی مورَّخ 546 هجری در ری: کهن‌ترین نسخۀ قرآنی کامل، تاریخ‌دار و حاوی ترجمۀ فارسی https://www.kateban.com/post/4527 fa ]]> kateban.com تكوين التشيُّع ومسألة خلافة النبيّ (ص) - قراءةٌ في أحدث النظريّات التأريخيّة لدى فان أس و ماديلونغ https://www.kateban.com/post/4526 fa ]]> kateban.com المراحل الأربعة في مدرسة التفسير الشيعي https://www.kateban.com/post/4525 fa ]]> kateban.com الطبري وتفاسير الشيعة: التأثير والتأثّر في التراث التفسيري القديم بين الشيعة والسنّة https://www.kateban.com/post/4524 fa ]]> kateban.com جذور نشأة نظرية إعجاز القرآن وبيان وجوهها في القرون الأولى https://www.kateban.com/post/4523 fa ]]> kateban.com اختلاف در موضوع هلال ماه شوال https://www.kateban.com/post/4519 fa ]]> kateban.com فضای مجازی https://www.kateban.com/post/4518 fa ]]> kateban.com مرحوم علامه سيد عبد الستار حسنی https://www.kateban.com/post/4517 fa ]]> kateban.com نقد طريقه فهرستی (بحث های جديد. قسمت اول) https://www.kateban.com/post/4516 fa ]]> kateban.com دو پيشنهاد درباره فهرست نويسی نسخه های خطی https://www.kateban.com/post/4515 fa ]]> kateban.com نياز به تدوين تاريخ کتابخانه ها و تبارشناسی آنها https://www.kateban.com/post/4514 fa ]]> kateban.com تاريخ وعظ و خطابه خوانی و سخنوری https://www.kateban.com/post/4513 fa ]]> kateban.com تعليق در فهرست حميد بن زياد https://www.kateban.com/post/4522 fa ]]> kateban.com مصطلح الغلو في مصادر أهل السنة https://www.kateban.com/post/4521 fa ]]> kateban.com شناسائی مصدر يک روايت مشهور در تهذيب الأحکام https://www.kateban.com/post/4520 fa ]]> kateban.com روایات صادقین علیهما السلام در قدیم‌ترین تفاسیر اهل سنت https://www.kateban.com/post/4512 fa ]]> kateban.com جعل حدیث و چند نکته https://www.kateban.com/post/4511 fa ]]> kateban.com «فِردوسیِ طوسی» یا «فِردوسیِ توسی»؟ https://www.kateban.com/post/4509 fa ]]> kateban.com تصحيح يک اشکال در مورد معنای مشيخه https://www.kateban.com/post/4508 fa ]]> kateban.com اصالت عدالت در علم رجال https://www.kateban.com/post/4507 fa ]]> kateban.com نکته‌ای درباب حیات ابونعیم احمد بن حمزة البیهقی، دانشمند گمنام شیعی https://www.kateban.com/post/4506 fa ]]> kateban.com کتاب‌شناسی ترجمه‌های معانی قرآن مجید به انگلیسی (عبدالرحیم قدوائی) https://www.kateban.com/post/4505 fa ]]> kateban.com حدادی طبری آملی، و کتابت قرآن در خانقاه ابوالعباس قصاب آملی در آمل مورخ 687 هجری https://www.kateban.com/post/4504 fa ]]> kateban.com شگفتی بزرگ دربارۀ قرآن خَیقانی: چرا هیچ پاره یا برگه از این قرآن در ایران نیست؟ https://www.kateban.com/post/4503 fa ]]> kateban.com قرآنی مورخ 292 هجری همراه با دست‌نوشتی فارسی از احمد بن ابی‌القاسم خَیقانی https://www.kateban.com/post/4502 fa ]]> kateban.com سامانۀ جامع رسم المصحف https://www.kateban.com/post/4501 fa ]]> kateban.com کاربرد "شیخنا" در نقل‌های وزیر مغربی در تفسیر المصابیح https://www.kateban.com/post/4500 fa ]]> kateban.com پیوند وزیر مغربی با جد مادری‌اش، کاتب نعمانی https://www.kateban.com/post/4499 fa ]]> kateban.com نسخۀ قرآنی SE 87 به خط حجازی در موزۀ هنرهای ترک و اسلام (استانبول، TIEM) https://www.kateban.com/post/4498 fa ]]> kateban.com کوه دماوند در تفسیر قرآن https://www.kateban.com/post/4497 fa ]]> kateban.com تاریخ قرآن در زبان انگلیسی (تالیف بروس لاورنس) https://www.kateban.com/post/4496 fa کتاب تاریخ قرآن در زبان انگلیسی جدیدترین اثر آقای بروس لاورنس، استاد دانشگاه دوک است که در سال ۲۰۱۷ از سوی انتشارات دانشگاه پرینستون انتشار یافته است. بروس لاورنس، تاکنون کتب و مقالات متعددی در حوزۀ مطالعات قرآنی و تاریخ اسلام منتشر کرده و قرار است به زودی اثری از وی، با عنوان [احتمالی] ترجمۀ انگلیسی قرآن (The Qur’an: A Translation for the New Century) نیز انتشار یابد. گفتنی است که پیش از از این در سال ۲۰۰۶ میلادی نیز، وی کتابی با عنوان شرح حالی بر قرآن (The Qur’an, A Biography) در لندن منتشر کرده بود. ]]> kateban.com اختلاف قرائت یا تحریف قرآن: نگاهی به نقل روایات شیعه در تفسیر التبیان https://www.kateban.com/post/4495 fa ]]> kateban.com مأکلۀ سالانۀ یهود: بررسی روایتی تفسیری در منابع کهن شیعه و سنّی https://www.kateban.com/post/4494 fa ]]> kateban.com ریشه‌های تکوین نظریۀ اعجاز قرآن و تبیین وجوه آن در قرون نخست https://www.kateban.com/post/4493 fa ]]> kateban.com شرح زيارات جامعه کبيره شيخ احمد احسائی و تأثير آن بر ديگر شروح https://www.kateban.com/post/4492 fa ]]> kateban.com نیم‌نگاهی به مبانی کلامی نص‌گرایی متکلمان عقل‌گرا در فقه https://www.kateban.com/post/4488 fa ]]> kateban.com مناظرة الإمام الصادق(ع) مع أبي‌حنيفة، دراسة نقدية https://www.kateban.com/post/4491 fa ]]> kateban.com قرآن تولدو: نسخۀ خطی 235 موجود در کتابخانۀ کاستیا لامانچا (اسپانیا) https://www.kateban.com/post/4489 fa در بهار سال 1606 میلادی، یکی از مسلمانان شمال آفریقا (احتمالا در شهر ویافلیخه در ایالت اراگون اسپانیا) نسخه‌ای قرآنی را از اهالی اونرادا برای استنساخ قرض گرفت. این نسخه دوزبانه بود: متن قرآن همراه با ترجمه‌اش به زبان الخامیدو. این زبان را مسلمانان اندلس وضع کرده بودند و در آن با خط و حروف عربی، زبان‌های رومی‌تبار یا لاتین (Romance languages) از جمله اسپانیولی را حرف‌نگاری می‌کردند. ]]> kateban.com دلیل انزجار مردم ایران از امتیازات، حق انحصارها و.... از نگاه ادوارد براون https://www.kateban.com/post/4490 fa .....کسانی که در اروپا، در این باره به بحث و استدلال می پردازند، تصور می کنند که منافع شاه و مردمش یکسان است، در حالی که نه تنها این طور نیست، بلکه منافع آنها معمولا در تضاد با یکدیگر قرار دارد..... ]]> kateban.com کتاب من لا يحضره الإمام و چند ويرايشی بودن کتاب وسائل الشيعه https://www.kateban.com/post/4487 fa ]]> kateban.com عرفان ابن سينا https://www.kateban.com/post/4486 fa ]]> kateban.com به مناسبت سالگرد وفات استاد https://www.kateban.com/post/4485 fa ]]> kateban.com مجموعه مقالات استاد زرياب خویی https://www.kateban.com/post/4484 fa ]]> kateban.com درباره شادروان دکتر احمد فرديد https://www.kateban.com/post/4483 fa ]]> kateban.com تاريخ شبه جزيره ما قبل اسلام https://www.kateban.com/post/4482 fa ]]> kateban.com ماه مبارک و نظريه رؤیاهای رسولانه https://www.kateban.com/post/4481 fa ]]> kateban.com نظريه رؤياهای رسولانه https://www.kateban.com/post/4480 fa ]]> kateban.com بَرِ باغِ دانِش هَمه رُفْته‌‏اند ... https://www.kateban.com/post/4479 fa ]]> kateban.com باز هَم «رو سینه را چون سینه‌ها ...» https://www.kateban.com/post/4478 fa ]]> kateban.com یادی از آلویس موسیل خاورشناس اتریشی https://www.kateban.com/post/4477 fa ]]> kateban.com چند نکته در مورد بحار الأنوار https://www.kateban.com/post/4476 fa ]]> kateban.com تراث علويان، گنجينه‌ای ناشناخته برای مطالعات تشيع https://www.kateban.com/post/4475 fa ]]> kateban.com کلّ الصيد في جوف الفرا؛ جامع‌انگاری کتاب تهذيب الأحکام https://www.kateban.com/post/4474 fa ]]> kateban.com سنّت زیارت عتبات عالیات به عنوان بخشی از آداب معنوی سفر حج https://www.kateban.com/post/4473 fa چکیده: مشاهد مقدّس امام علی (ع) و امام حسین (ع) و دیگر امامان مدفون در عراق، با ساخت بناهای بزرگ بر آنها در سده سوم و چهارم هجری، رفته‌رفته مورد توجه و اهتمام روزافزون عموم مسلمانان قرار گرفت. در آن دوره، شهرهای بغداد و کوفه، دو مبدأ بسیار مهم برای سفرهای حج بود و بسیاری از کاروان‌هایی که از سرزمین‌های شرقی اسلامی همچون ایران، خراسان و آسیای میانه راهی سفر حج می‌شدند، در مسیر خود از خاک عراق می‌گذشتند و گاه در مسیر، دو حرم مطهر امام علی (ع) و امام حسین (ع) را نیز زیارت می‌کردند. پژوهش حاضر، بر آن است تا به شیوه توصیفی و با استقصای حداکثری شواهد و مدارک تاریخی شامل متون و منابع مکتوب (همچون راهنمانگاری‌ها و سفرنامه‌های حج) و اسناد تصویری کهن (نظیر طومارهای گواهی‌نامه حج و طومارهای زیارتی شیعی)، نشان دهد که زیارت عتبات عالیات، به تدریج با سفرهای حج مسلمانانِ شماری از سرزمین‌های اسلامی ارتباط یافته است و بسیاری از کاروان‌های حج که در مسیر خود از عراق عبور می‌کردند، به عنوان بخشی از آداب معنوی سفر حج، به زیارت مشاهد ائمه (ع) در عراق، به ‌ویژه دو آستان مقدس علوی و حسینی، تقید داشته‌اند. کلیدواژه‌ها: سفرهای حج، زیارت، عتبات عالیات، آستان امام علی (ع)، آستان امام حسین (ع)، عراق. ]]> kateban.com وقف قرآن احمد بن السهروردی بر حرم امیر المؤمنین علی علیه السلام https://www.kateban.com/post/4472 fa ]]> kateban.com گزارش روز 12 جمادالثانی 1282 ازمدرسه دارالفنون https://www.kateban.com/post/4471 fa ....موسیو کنستان معلم نقاشی در روی صفحه‌ای با قلم مداد نشان شیرخورشید طرح کرده به مدرسه آورده بود، به ملاحظه نواب والا[اعتضاد السلطنه ] رسانید و بعد مواظب مشق نقاشی شاگردان خود شد.... ]]> kateban.com الرأي المنسوب إلى ابن الجنيد في القياس مناقشةٌ وتحليل https://www.kateban.com/post/4470 fa ]]> kateban.com پاسُخ به پُرسِشْهائی دَر قَلَمْروِ شاهنامه‌شناسی (10) https://www.kateban.com/post/4469 fa ]]> kateban.com پاسُخ به پُرسِشْهائی دَر قَلَمْروِ شاهنامه‌شناسی (9) https://www.kateban.com/post/4468 fa ]]> kateban.com پاسُخ به پُرسِشْهائی دَر قَلَمْروِ شاهنامه‌شناسی (8) https://www.kateban.com/post/4467 fa ]]> kateban.com پاسُخ به پُرسِشْهائی دَر قَلَمْروِ شاهنامه‌شناسی (7) https://www.kateban.com/post/4465 fa ]]> kateban.com نگاهی به سرگذشت صنعت چاپ در مناسبات قدرت و شریعت https://www.kateban.com/post/4466 fa ]]> kateban.com شادروان محمود رامیار و نخستین تاریخ قرآن نویسی در زبان فارسی https://www.kateban.com/post/4464 fa تاریخ قرآن، اثر شادروان دکتر محمود رامیار (چاپ نخست، تهران، 1346) نخستین اثر فارسی با چنین عنوانی است که نسخۀ بازنگری شدۀ آن در حجمی قریب 800 صفحه از سوی انتشارات امیرکبیر در سال 1362 انتشار یافت. این اثر که همچنان در بسیاری زمینه‌ها جامع و بی‌بدیل مانده است، به روشنی بازنمایانندۀ تمام ظرفیت منابع اسلامی و نیز حاوی گزارش و بررسی آرای غربیان درخصوص تاریخ قرآن است. نوشتار حاضر به اختصار نخست اهمیت و تاثیر «تاریخ قرآن» نویسی پیش و پس از تئودور نولدکه (1836ـ1930) را نشان می‌دهد و سپس به جایگاه شادروان محمود رامیار و اهمیت کتابش اشاره دارد. ]]> kateban.com اعلان سفر دوم فرنگستان ناصرالدین شاه قاجار در روزنامه روسی https://www.kateban.com/post/4463 fa ....در اوایل بهار آینده به سیاحت فرنگستان که مدتها بود در خیال آن بودند خواهند آمد. .....خیال شاه اینست که با اطراف بحر سیاه از راه قفقاز، مراجعت به ایران نمایند.... ]]> kateban.com پاسُخ به پُرسِشْهائی دَر قَلَمْروِ شاهنامه‌شناسی (6) https://www.kateban.com/post/4462 fa ]]> kateban.com وزیر مغربی و شریف مرتضی https://www.kateban.com/post/4461 fa به گفتۀ عبدالله افندی، وزیر مغربی از مشایخ شریف مرتضی بوده است (افندی، ریاض العلماء، 2/146؛ قس امین، اعیان الشیعة، 6/114 که آن را به‌درستی اثبات نشده می‌داند)، اما از پیوند و ارتباط این دو ادیب و عالم بزرگ شیعه نشانه‌های بیشتر در اسناد و منابع تاریخی به‌جا مانده است. شریف مرتضی (م 436 ق) تقریباً سراسر زندگی علمی و سیاسی خود را در بغداد گذرانده و وزیر مغربی از 402 هجری تا پیش از وفاتش در 418 ق، بارها در بغداد حضور داشته و حتی در سال 415 هجری، به مدت 10 ماه وزارت آل‌بویه را برعهده داشته است. چنین می‌نماید که شریف مرتضی در همین دوران به مجلس وزیر مغربی رفت و آمد داشته است. وی در آغاز دو رسالۀ خود از وزیر مغربی نام می‌برد، به کید و حسادت دشمنان اشاره، و برای طول عمر باعزت وی دعا می‌کند. مجموعاً سه رساله از نگاشته‌های شریف مرتضی را می‌شناسیم که وی آن‌ها را به سبب حضور در مجلس وزیر مغربی و طرح بحثی از جانب وزیر مغربی نوشته است. نخست رسالۀ «مسألة فی الولایة من قبل السلطان»، دیگری رسالۀ «المقنع فی الغیبة» و سوم رساله‌ای با عنوان «مسئلة فی معنى الباء». ]]> kateban.com وزیر مغربی و شریف رضی https://www.kateban.com/post/4460 fa ]]> kateban.com شکار گله ای مرالها در اتریش و ترحم نزدیک به گریۀ ناصرالدین شاه. https://www.kateban.com/post/4459 fa ... مثل این است که گله گوسفندی را بیاورند جلو آدم، متصل بزنند بکشند. چنان او قاتم تلخ شد و چنان افسرده شدم که هیچ نمانده بود گریه شدیدی بکنم، یکی دستش خورد شده، یکی پایش شکسته ، یکی سر ش، یکی شکمش پاره، روده ها در آمده، به خدا قسم، اگر هیچ میرغضبی، هیچ ظالمی، کافری، شمر هم این طور نمی کند. دو سه دسته که داخل شد کشته شدند، من برخاستم،... تصویر:فرانسوا ژوزف امپراطور وقت اتریش ]]> kateban.com درباره سنگ‌نبشته نویافته منسوب به امام جعفر صادق (ع) https://www.kateban.com/post/4458 fa ]]> kateban.com سه قرآن ایرانی از قرن پنجم و ششم هجری در کتابخانۀ حرم امام علی علیه السلام و بخش‌های مفقود آنها در دیگر نقاط جهان https://www.kateban.com/post/4457 fa ]]> kateban.com نامه عاشقانه دیگری از فتحعلی شاه به سوگلی اش تاج الدوله(طاووس خانم) https://www.kateban.com/post/4456 fa ..... آنی نگذشته است، که از خاطر مبارک فراموش شوی ،ان شاالله زود به خاک پای مبارک خواهید رسید.....اما نه اینکه غصه بخوری گریه کنی ، اگر شنیدیم ملول شدی و غصه می خوری از تو مکدر خواهم گشت... ]]> kateban.com "الغيبة التامة" يا "الغيبة الثانية"؟ https://www.kateban.com/post/4455 fa ]]> kateban.com نصيريه، ابن طاووس و دکتر سروش https://www.kateban.com/post/4454 fa ]]> kateban.com احيای کهنترين متن کلامی در امامت https://www.kateban.com/post/4453 fa ]]> kateban.com کهن‌ترین نقد شیعی بر روایت رسمی اهل سنت درباب جمع قرآن https://www.kateban.com/post/4452 fa ]]> kateban.com پاسُخ به پُرسِشْهائی دَر قَلَمْروِ شاهنامه‌شناسی (5) https://www.kateban.com/post/4451 fa ]]> kateban.com محمد علی فروغی و راه پر‌پیچ و خم نگارش قانون در ایران؛ دشواره رویارویی قانون و شریعت https://www.kateban.com/post/4449 fa ]]> kateban.com